Aynı Gün İmplant (Hemen Yükleme): Kimlere Uygun?

Aynı gün implant nedir, hemen yükleme ne demek

Aynı gün implant, klinik dilde hemen yükleme demektir ve implant yerleştirildikten sonraki ilk 1 hafta içinde üzerine geçici bir diş ya da köprü takılmasını anlatır (PubMed 23543525). Cochrane derlemesi yükleme zamanlarını üçe ayırır; ilk 1 hafta hemen, 1 hafta ile 2 ay arası erken, 2 aydan sonrası geleneksel yüklemedir ve geleneksel protokolde implant kemikle kaynaşsın diye 3 ile 8 ay yüksüz bırakılır (PubMed 23543525). Derlemenin sorduğu soru da bu bekleme süresinin implant başarısını tehlikeye atmadan kısaltılıp kısaltılamayacağıdır.

Halk arasında aynı gün implant diye anılan iki ayrı işlem var ve karıştırıldıklarında beklenti de yanlış kurulur. Hemen yükleme, implantın üstüne dişin ne zaman takıldığını anlatır. Hemen yerleştirme ise implantın diş çekildiği seansta, boş kalan çekim yuvasına konmasıdır. İkisi birlikte yapıldığında literatür bunu Tip 1A diye sınıflar; iyileşmiş kemiğe konup geleneksel sürede yüklenen implant ise aynı sınıflamada Tip 4C olur. Ağırlıklı kümülatif sağkalım Tip 1A'da %98,4, Tip 4C'de %97,7 bulundu (PubMed 30328194). Tip 4C bilimsel ve klinik olarak doğrulanmış, Tip 1A ise klinik olarak belgelenmiş protokol sayıldı (PubMed 30328194).

Aynı gün takılan diş geçici bir restorasyondur. Kemik iyileşirken görünüşü ve konuşmayı karşılar, kalıcı kron ya da köprü kaynaşma tamamlandıktan sonra ölçüyle hazırlanır. Tek diş eksikliğinde muayeneden krona kadar bütün süreç implant tedavisi sayfasında anlatılıyor.

Aynı gün implant kimlere uygun: yerleştirme torku ve birincil stabilite

Aynı gün implant, implantı takıldığı anda kemikte yeterince sabit duran hastaya uygundur. Bu sabitliğin adı birincil stabilitedir ve cerrah onu iki yolla ölçer. Birincisi implantı yerine oturturken gereken döndürme kuvveti, yani Ncm cinsinden yerleştirme torku; ikincisi rezonans frekansıyla okunan ISQ değeridir. Bir literatür derlemesi, kaynaşmayı öngörülebilir kılan asıl etkenin implantın mikro hareket etmemesi olduğunu ve iyileşmiş kemikte de taze çekim yuvasında da hemen yüklemeden önce rutin olarak 30 Ncm ve üzeri kuvvet kullanıldığını yazar; kabul edilebilir en düşük tork ise tanımlanmamıştır (PubMed 28156122).

Çalışmaların koyduğu eşik protokole göre değişiyor. Tek diş kronlarında hemen ve geleneksel yüklemeyi kıyaslayan 10 randomize çalışmanın meta-analizinde sonuçlar, 20-45 Ncm torkla ya da 60-65 ISQ ile yerleştirilmiş ve aynı seansta kemik artırımı gerekmeyen implantlardan çıktı (PubMed 24660200). Dişsiz çenede sabit protezle yapılan 62 çalışmalık derlemede çalışmaların çoğu hemen yükleme için en az 30 Ncm önerdi (PubMed 24660202). All-on-4 konsensüsü ise hemen yükleme için 35 Ncm üzerinde tork ve ASA I ya da II genel sağlık durumu arar (PubMed 28512551).

Bu eşikler mutlak bir sınır gibi okunmamalı. Yedi çalışmayı birleştiren bir meta-analizde 35 Ncm ve altındaki torkla takılıp hemen yüklenen implantlarda sağkalım %96, 35 Ncm üzerindekilerde %92 bulundu ve fark anlamlı çıkmadı; ortalama izlem 24 aydı (PubMed 36217696). Bu yüzden karar ameliyattan önce kesinleşmez. Tomografi kemiğin hacmini ve yoğunluğunu gösterir, plan buna göre kurulur. İmplant takıldığında ölçülen değer yeterliyse geçici diş takılır, yetersizse implant bekleyerek yüklemeye bırakılır.

Aynı gün yüklenen implantın sonuçları bekleyen implantla kıyaslandığında

Uygun seçilmiş hastada aynı gün yüklenen implantın sağkalımı, kemikle kaynaşmayı bekleyen implanttan anlamlı biçimde farklı bulunmadı. Tek implantlarda 40 randomize çalışmayı ve 1.200'den fazla implantı yeniden analiz eden meta-analizde hemen yükleme ile geleneksel yükleme arasında 1, 2, 3 ve 5. yıllarda sağkalım farkı çıkmadı (PubMed 42386429). Aynı çalışmada kemik kaybı farkı klinik olarak önemsiz kaldı, hasta memnuniyeti de iki protokolde benzerdi; yazarlar sağkalım için kanıt kesinliğini orta, diğer sonuçlar için düşük ya da çok düşük olarak derecelendiriyor. Tek diş kronlarındaki 10 randomize çalışmalık daha eski bir meta-analiz de ilk yıl sağkalımı ve kemik kaybında anlamlı fark bulmamış, diş eti papil seviyesini ölçen üç randomize çalışmada da fark görülmemişti (PubMed 24660200).

Cochrane derlemesinde de 26 randomize çalışma, 1.217 katılımcı ve 2.120 implantta ilk yıl ortalama implant kaybı %2,5 oldu ve hemen ile geleneksel yükleme arasında implant ya da protez kaybı bakımından fark gösterilemedi (PubMed 23543525). Derlemeye alınan çalışmaların 12'si yüksek yanlılık riski taşıyordu (PubMed 23543525).

Tablo tamamen eşit de sayılmaz. Sabit protezli 39 randomize çalışmayı birleştiren bir başka meta-analiz, implantlar tek tek sayıldığında hemen yüklemede geleneksel yüklemeye göre istatistiksel olarak biraz daha düşük sağkalım buldu (risk oranı 0,974); erken yüklemeyle kıyasta sonuçlar benzerdi (PubMed 31421892). Pratikteki karşılığı şu: hemen yükleme doğru seçilmiş hastada güvenilir bir seçenektir ve her hastaya aynı biçimde uygulanmaz. Bütün dişleri eksik olan hastada aynı gün geçici sabit dişin nasıl planlandığı tüm çene implant sayfasında anlatılıyor.

Diş çekimiyle aynı gün implant: Tip 1A

Uygun vakada diş çekildiği seansta implant konabilir ve aynı gün geçici diş de takılabilir; bu birleşim Tip 1A protokolüdür (PubMed 30328194). Üst çene ön bölgede tek diş için Tip 1A uygulanan 63 çalışmayı toplayan meta-analizde implant sağkalımı 1. yılda %99,2, 3. yılda %97,5, 5. yılda %95,8 bulundu (PubMed 37750531). Aynı analizde hemen yüklenen 1.064 restorasyonun 5. yıldaki sağkalımı %94,8 idi (PubMed 37750531).

Bu oranlar seçilmiş hastalardan geliyor. Aynı konuyu 68 makaleyle inceleyen ikinci derleme, Tip 1A çalışmalarının tamamının çok sıkı dahil etme ve dışlama ölçütleriyle yapıldığını bildiriyor; implant ile dudak tarafındaki ince kemik duvarı arasında kalan boşluğun genişliği ve kök kaynaklı enfeksiyonun varlığı sağkalım oranlarıyla ilişkili bulundu (PubMed 37750515). ITI'nin konsensüs raporu Tip 1A'yı üst çene ön bölgede uygun koşullarda öngörülebilir ve yüksek sağkalımlı kabul ediyor, aynı raporda cerrahi, teknik ve biyolojik komplikasyonların görülebildiği de yazılı (PubMed 37750529).

Hangi çekim yuvasının bu koşulları taşıdığı çekimden önce tomografiyle, çekim sırasında da yuvanın kendisi görülerek değerlendirilir. Yuvada kemik eksikliği varsa ya da aynı seansta kemik artırımı gerekiyorsa kemik grefti planlanır ve yükleme çoğunlukla ertelenir, çünkü tek dişte hemen yüklemeyi inceleyen çalışmaların verisi kemik artırımı gerekmeyen implantlardan geliyor (PubMed 24660200).

Aynı gün implant kimlere yapılmaz ya da ertelenir

Aynı gün yükleme, implant yeterli birincil stabiliteye ulaşmadığında ya da aynı seansta kemik artırımı gerektiğinde ertelenir. Karar implant takıldığı anda ölçülen değere göre verilir ve geçici diş ancak bu değer yeterliyse takılır. Bu durumda implant kemikle kaynaşmayı bekler, diş sonra takılır; bekleme döneminin nasıl geçtiği implant kaç günde iyileşir yazısında anlatılıyor.

Bazı hasta özellikleri riski yükseltir ve karar verilirken tartılır. Diş sıkma ve gıcırdatma bunların başında geliyor. 27 çalışmayı birleştiren meta-analizde olası bruksizmi olan hastalardaki 2.105 implantın kayıp olasılık oranı, bruksizmi olmayanlara göre 2,189 bulundu (PubMed 37589382). İkinci başlık sigaradır; 292 yayında içenlerdeki 35.511 implant ile içmeyenlerdeki 114.597 implant karşılaştırıldığında başarısızlık olasılık oranı 2,402 çıktı (PubMed 35056347). Sigaranın implant üzerindeki etkisi ayrı bir yazıda ele alınıyor.

Diyabet tek başına engel sayılmıyor. Tip 2 diyabetli hastalarda hemen yüklenen implantları inceleyen meta-analizde sağkalım diyabetsiz hastalarla farksız bulundu (RR 1,00); yazarlar bu sonucu kan şekerinin kontrol altında olması, ağız hijyeninin yeterli olması ve teknik adımların eksiksiz uygulanması koşuluna bağlıyor (PubMed 34586502).

Tam çene vakasında aynı gün takılan geçici protezin kendisi de bir koşul taşır. All-on-4 konsensüsü geçici protezin mikro hareketi önleyecek kadar rijit ve kırılmayacak kadar sağlam olmasını, kapanışın da engelsiz biçimde dengelenmesini ister (PubMed 28512551). Bu başlıkların hangisinin sizin için geçerli olduğu muayene ve tomografi olmadan bilinemez.