Endodonti
Kanal tedavisi, mikro endodonti
Kanal Tedavisi
Kanal tedavisi, dişin içindeki enfekte ya da canlılığını yitirmiş pulpanın çıkarılıp kök kanallarının temizlendiği ve gutta-percha ile doldurulduğu işlemdir.
Mikro Endodonti
Mikro endodonti, kanal tedavisinin mikroskopla yüksek büyütmeyle yapılmasıdır; kalsifiye ya da kaçırılmış kanalda ve eski tedavinin yenilenmesinde kullanılır.
Endodontik Cerrahi
Endodontik cerrahi (apikal rezeksiyon), kanal tedavisine rağmen iltihap geçmediğinde kökün son birkaç milimetresinin çıkarılıp kanal ucunun kapatılmasıdır.
Endodontide üç yol vardır ve sıraları bellidir: ilk kanal tedavisi, sonuç alınamazsa mikroskop altında yenileme, o da mümkün olmadığında kök ucu cerrahisi. Yenileme ile cerrahi arasındaki tercih kanıtla kapatılmış değildir; iki randomize ve üç randomize olmayan çalışmadan 529 dişin 6 ay ile 8,7 yıl arasında izlendiği sistematik derlemede iki seçenekten hiçbiri açık üstünlük göstermemiş, cerrahi periapikal iyileşmede daha iyi görünürken dişin ağızda kalma oranı cerrahisiz grupta daha yüksek bulunmuştur (PubMed 35762859). Kanal tedavisi, mikro endodonti ve endodontik cerrahi arasındaki seçim kök anatomisine ve önceki tedavinin durumuna göre yapılır.
- 01Sağkalım ile başarı ayrı ölçülerdir ve karıştırılmaz. Sağkalım dişin ağızda kalmasını ölçer, başarı ise kök ucundaki iltihabın iyileşip iyileşmediğini; bir sayfada "başarı oranı" yazan bir rakamın hangisini ölçtüğü sorulmalıdır.
- 02Kök ucu cerrahisi mikroskopla yapıldığında randomize çalışmalardan birleştirilen başarı oranı 453 dişte %91,3, prospektif klinik çalışmalarda 839 dişte %78,4 bulunmuş; izlem süresi 2-13 yıl (PubMed 32899437). Aradaki fark çalışma tasarımından geliyor, teknikten değil.
- 03Kanal tedavisinden sonra dişin ömrünü uzatan etkenler ölçülmüştür. On dört çalışmanın derlemesinde en güçlüsü dişin üzerine kron yapılması; diğerleri mesial ve distal komşuluk temaslarının bulunması, dişin hareketli ya da sabit protez ayağı olarak kullanılmaması ve azı dışı bir diş olmasıdır (PubMed 20158529).
- 04Mikro endodontide seçilen şey ayrı bir tedavi türü değil büyütmedir: kalsifiye kanal, karmaşık anatomi ve daha önce başarısız olmuş tedavilerin yenilenmesi mikroskop altında çalışılır.
- 1.Bucchi C, Rosen E, Taschieri S. Apikal periodontitiste cerrahisiz kanal tedavisi ve yenileme ile apikal cerrahinin karşılaştırılması, sistematik derleme. Int Endod J 2023;56(Suppl 3):475-486. PubMed 35762859
- 2.Pinto D, Marques A, Pereira JF, Palma PJ, Santos JM. Endodontik mikrocerrahinin uzun dönem prognozu, sistematik derleme ve meta-analiz. Medicina (Kaunas) 2020;56(9):447. PubMed 32899437
- 3.Ng YL, Mann V, Gulabivala K. Cerrahisiz kanal tedavisi sonrası diş sağkalımı, sistematik derleme. Int Endod J 2010;43(3):171-189. PubMed 20158529