Periodontoloji
Diş eti hastalıkları, pembe estetik, cerrahi
Diş Eti Hastalıkları
Diş eti hastalıkları iki tablodur: gingivit diş etiyle sınırlı kalır ve plak kontrolüyle geri döner, periodontitisteki bağ dokusu ve kemik kaybı geri dönmez.
Pembe Diş Estetiği
Pembe diş estetiği görünen diş etinin miktarını, simetrisini ve rengini düzenler; en geniş gülüşte üst kesicilerin üstünde 2 mm'den çok diş eti fazladır.
Periodontal Flap Cerrahisi
Periodontal flap cerrahisinde diş eti kaldırılır, kök yüzeyi görülerek temizlenir, doku yeniden dikilir; hedef, cerrahisiz temizlikle kapanmayan derin ceptir.
Diş Eti Cerrahisi
Diş eti cerrahisi eksik yumuşak dokuyu geri getirir: açıkta kalan kökü örter, çekilmiş diş eti kenarını yukarı taşır ve keratinize dokuyu genişletir.
Gingivektomi
Gingivektomi, fazla ya da hastalıklı diş eti dokusunun kesilerek çıkarılmasıdır; gummy smile, periodontal cep ve düzensiz diş eti konturu için uygulanır.
Periodontoloji Genel
Diş eti tedavisi, plak ve diş taşının diş eti altından da temizlenerek iltihabın durdurulduğu periodontal tedavidir; cep ölçümüyle başlar.
Diş Taşı Temizliği
Diş taşı temizliği (detertraj), fırçayla kalkmayan sertleşmiş plağın klinikte ultrasonik uç ve el aletleriyle alınıp yüzeyin cilalanmasıdır.
Diş eti tarafında sıra sabittir: önce cerrahisiz temizlik ve cep derinliği ölçümü yapılır, cerrahi ancak cepler kapanmadığında gündeme gelir. Altı randomize çalışmanın meta-analizinde 6 mm'den derin ceplerde cerrahi tedavi, cerrahisiz tedaviye göre 0,58 mm daha fazla cep derinliği azalması ve 0,19 mm daha fazla ataşman kazancı sağlamış; 4-6 mm ceplerde ise cerrahisiz tedavi 0,37 mm daha fazla ataşman kazancı vermiştir (PubMed 12787211). Bölümde diş eti hastalıkları, periodontal flap cerrahisi, diş eti cerrahisi, gingivektomi, pembe diş estetiği ve genel periodontoloji muayenesi ele alınır.
- 01Sığ ceplerde cerrahinin bir kazancı yok, tersine kaybı var: 1-3 mm ceplerde cerrahisiz tedavi, cerrahiye göre 0,51 mm daha az ataşman kaybıyla sonuçlanmıştır (PubMed 12787211). Yani cerrahi kararını hastalığın adı değil, ölçülen cep derinliği verir.
- 02Diş eti hastalığı seyrek bir sorun sayılmaz. Küresel Hastalık Yükü 2019 analizinde ağır periodontitis 1,1 milyar kişide (belirsizlik aralığı 0,8-1,4 milyar) bulunuyordu ve yaşa göre standartlaştırılmış yaygınlık 1990-2019 arasında %8,44 arttı (PubMed 34101223).
- 03Gingivektomi ile kök örtme cerrahisi ters yönlerde çalışır: gingivektomi fazla ya da hastalıklı diş eti dokusunun çıkarılmasıdır ve gummy smile ile cep eliminasyonunda kullanılır, diş eti çekilmesinde ise kaybedilen doku greftle geri kazanılır. Bu ayrım, pembe diş estetiği işlemlerinin hangi vakada gündeme geldiğini belirler.
- 04Kök örtmede yöntem seçimi hedefe göre değişiyor. 48 randomize çalışmanın Cochrane derlemesinde hem kök örtmesi hem keratinize doku genişliği hedefleniyorsa bağ dokusu grefti ile koronale kaydırılan flep birleşimi az miktarda daha iyi sonuç veriyor, kanıt düzeyi düşük (PubMed 30277568).
- 1.Heitz-Mayfield LJ, Trombelli L, Heitz F, Needleman I, Moles D. Kronik periodontitiste cerrahi ve cerrahisiz debridmanın etkisi, sistematik derleme. J Clin Periodontol 2002;29(Suppl 3):92-102. PubMed 12787211
- 2.Chen MX, Zhong YJ, Dong QQ, Wong HM, Wen YF. Ağır periodontitisin küresel, bölgesel ve ulusal yükü, 1990-2019. J Clin Periodontol 2021;48(9):1165-1188. PubMed 34101223
- 3.Chambrone L, Salinas Ortega MA, Sukekava F, Rotundo R, Kalemaj Z, Buti J, Pini Prato GP. Tekil ve çoklu diş eti çekilmesi defektlerinde kök örtme işlemleri. Cochrane Database Syst Rev 2018;10:CD007161. PubMed 30277568