Ortodonti
Invisalign, braket, çapraşıklık tedavisi
Çapraşık Diş Tedavisi
Çapraşık diş tedavisi, çenedeki yere sığmayıp üst üste binen dişleri sabit braket ya da şeffaf plakla hizalar; gerekirse yer kazanma ve çekim de plana girer.
Invisalign Tedavisi
Invisalign, dişleri kişiye özel şeffaf plak serisiyle hizalayan ortodontik sistemdir; plaklar günde 20-22 saat takılır, yemekte ve fırçalamada çıkarılır.
Braket Tedavisi
Braket tedavisi, dişlere yapıştırılan metal ya da seramik braketler ve bir ark teliyle dişleri üç boyutta hareket ettiren sabit ortodontik tedavidir.
Ortodontide aygıt seçimini vakanın karmaşıklığı belirler, hastanın estetik tercihi ikinci sırada gelir. On beş çalışma ve 1.084 hastanın derlendiği sistematik derleme ve meta-analizde çekimsiz vakalarda şeffaf plak ile braket arasında tedavi kalitesi ve süresi bakımından anlamlı fark bulunmamış, çekim gerektiren vakalarda ise braketler diş hareketini daha iyi kontrol ettiği için daha yüksek tedavi kalitesi vermiştir (PubMed 41127933). Bölümde çapraşık diş tedavisi, Invisalign ve braket tedavisi uygulanır; hangisinin seçileceği çapraşıklığın derecesine, çekim kararına ve hastanın plağı günde önerilen süre boyunca kullanma uyumuna göre muayenede belirlenir.
- 01Tedavi süresi aygıt tipiyle belirlenmiyor. Hafif ve orta çapraşıklıkta on çalışmanın derlendiği sistematik incelemede şeffaf plak ile braket arasında tedavi süresi bakımından anlamlı fark bulunmamış, kanıt düzeyi GRADE ile düşük derecelendirilmiş ve heterojenlik yüksek olduğu için meta-analiz yapılamamıştır (PubMed 38607436).
- 02Ayrım çekim kararında ortaya çıkıyor: aynı 15 çalışmalık derlemede çekimli vakalarda braketler diş hareketlerini daha iyi kontrol ettiği için daha yüksek tedavi kalitesi göstermiş, tedavi sonrası stabilite bakımından iki yöntem arasında sınırlı kanıtla benzerlik bildirilmiştir (PubMed 41127933).
- 03Tedavi aygıt çıktığında bitmez. Kırk yedi çalışma ve 4.377 katılımcının derlendiği Cochrane incelemesinde çıkarılabilir ve sabit pekiştirme aygıtları arasında diş stabilitesi bakımından klinik olarak anlamlı fark bulunmamış, kanıt düzeyi düşük ya da çok düşük derecelendirilmiştir (PubMed 37219527).
- 04Çapraşık diş tedavisi bir aygıt adı taşımaz, bir endikasyonun adıdır. Hangi aygıtla yürütüleceği yaşa, kapanış bozukluğunun tipine ve çekim kararına göre planın içinde belirlenir.
- 1.Alhafi ZM, Hajeer MY, Alam MK, Jaber ST. Şeffaf plak ile sabit aygıtlarda ortodontik tedavi sonuçlarının kalitesi ve stabilitesi, sistematik derleme ve meta-analiz. Eur J Orthod 2025;47(6):cjaf091. PubMed 41127933
- 2.Alhamwi AM, Burhan AS, Idris MI, Nawaya FR. Çapraşıklık vakalarında şeffaf plak ile sabit aygıtlarda ortodontik tedavi süresi, sistematik derleme. Clin Oral Investig 2024;28(5):249. PubMed 38607436
- 3.Martin C, Littlewood SJ, Millett DT, Doubleday B, Bearn D, Worthington HV, Limones A. Ortodontik tedavi sonrası diş konumunu stabilize etme işlemleri. Cochrane Database Syst Rev 2023;5:CD002283. PubMed 37219527