Tüm Çene İmplant: İyileşme, Dayanıklılık ve Kime Uyar

Tüm Çene İmplantı ve Hareketli Protezden Farkı

Tüm çene implantı, bir çenedeki dişlerin tamamının titanyum implantlar üzerine sabitlenen tek parça bir protezle karşılandığı tedavidir. Bir çenede genellikle 4 ila 6 implant kullanılır ve protez bu implantlara vidalanır. Hasta protezi evde çıkarmaz; temizlik ve kontrol için sökülmesi gerekirse bunu hekim yapar. Tedaviyi hareketli protezden ayıran nokta da budur.

Hareketli tam protez dişeti ve damak üzerine oturur, tutuculuğunu emme ve yapıştırıcılardan alır. Özellikle alt çenede kemik zamanla inceldikçe protez oynamaya, konuşurken ve yemek yerken yerinden kalkmaya başlayabilir. Tüm çene implantında protez kemiğe yerleşmiş implantlara bağlı olduğu için çiğneme kuvveti doğrudan kemiğe iletilir, damak açık kalır ve protez ağız içinde sabit durur. Sert gıdaları ısırabilmek, konuşurken protezin yerinden kalkmasından çekinmemek ve damağın açık kalması hastaların fark ettiği değişiklikler arasındadır.

Tedavi, bütün dişlerini kaybetmiş kişilerde ve kalan dişleri çekilmesi gereken durumda olan hastalarda gündeme gelir. İkinci grupta dişlerin çekimi, implantların yerleştirilmesi ve geçici protezin takılması çoğu zaman aynı cerrahi seansta planlanır. İmplantların kemikle kaynaşması 3 ila 6 ay sürer. Bu dönemde takılan protez geçicidir; kalıcı protez kaynaşma tamamlandıktan sonra yapılır.

Kararı belirleyen başlıca bulgu çene kemiğinin hacmidir. Kemik yeterliyse implantlar doğrudan yerleştirilir. Kemik azalmışsa implantlar açılı yerleştirilerek mevcut kemikten yararlanılır, kemik grefti ya da sinüs kaldırma ile hacim kurulur ya da üst çenede elmacık kemiğine uzanan zigomatik implantlar kullanılır. Hangi yolun seçileceği muayene ve üç boyutlu tomografiyle netleşir.

All-on-4, All-on-6 ve Diğer Sistem Seçenekleri

Tüm çene implantında kullanılan implant sayısı ve düzeni hastanın kemiğine göre seçilir. Dört implantla kurulan All-on-4 düzeninde öndeki iki implant dik, arkadaki iki implant açılı yerleştirilir. Açılı yerleştirme, arka bölgede sinüs ya da sinir kanalı nedeniyle kemiğin az olduğu durumlarda ek kemik işlemi gerekmeden daha uzun implant kullanmayı sağlar. Bu nedenle All-on-4 düzeni kemik hacmi azalmış hastalarda sık tercih edilir.

All-on-4 kavramını inceleyen sistematik derleme, taranan 728 makaleden 24 çalışmayı değerlendirmiş ve 24 aydan uzun izlemde implant sağkalımını %99,8 olarak bildirmiştir (PubMed 28298995). Aynı derleme kanıtın sınırlarını da yazar. Örneklem büyüklüğü hesabı yalnızca bir çalışmada yapılmıştır, izlemler kısa ve katılımcı sayıları düşüktür, bu da sonuçların yorumunda dikkat gerektirir (PubMed 28298995). Derlemeye göre bu kavram, rejeneratif işlemleri tercih etmeyen hastalarda atrofik çenenin tedavisi için öngörülebilir bir yol sunar.

Daha fazla destek gereken vakalarda 6 ya da 8 implantlı sistemler uygulanır. İmplant sayısı arttıkça yük daha fazla noktaya dağılır; buna karşılık her implant için yeterli kemik bulunması gerekir. Karşı çenede doğal dişler ya da sabit bir protez varsa çiğneme kuvveti daha yüksek olacağı için bu durum da plana girer.

İki seçenek daha vardır. İmplant destekli hareketli protez, yani overdenture, daha az sayıda implanta tutunan ve hasta tarafından çıkarılabilen bir protezdir; tam protezden daha stabildir ama sabit bir çözüm sayılmaz. Mini implantlar ise daha ince kemik yapısına sahip hastalarda, çoğunlukla hareketli protezi tutmak için kullanılır. Hangi seçeneğin uygun olduğuna kemik hacmi, yoğunluğu ve karşı çenedeki durum birlikte bakılarak karar verilir. Dört ve altı implantlı planın Mosdent'te nasıl kurulduğu tüm çene implant tedavi sayfamızda anlatılıyor.

Kemik Yetersizliğinde Zigomatik İmplant

Üst çenede kemik ileri derecede erimişse standart implant yerleştirmek için yeterli yükseklik kalmayabilir. Bu durumda iki yol vardır. Birincisi kemik grefti ya da sinüs kaldırma ile hacmi yeniden kurmak ve kemiğin olgunlaşmasını bekledikten sonra implant yerleştirmektir. İkincisi, çene kemiği yerine elmacık kemiğine tutunan uzun zigomatik implantlar kullanmaktır. Zigomatik implant greft süresini ortadan kaldırabilir, ancak daha karmaşık bir cerrahidir ve deneyim ister.

Atrofik dişsiz üst çenede zigomatik implantları değerlendiren sistematik derleme, 918 hastaya yerleştirilen 2.194 zigomatik implantı incelemiş ve 41 başarısızlık bildirmiştir (PubMed 37198345). İmplant sağkalımı orijinal cerrahi teknikte %90,3 ile %100, anatomi rehberli yaklaşımda %90,4 ile %100 arasında değişmiştir (PubMed 37198345).

Komplikasyonlar teknikle belirgin biçimde değişir. Orijinal teknikte sinüzit %9,53, yumuşak doku enfeksiyonu %7,50, parestezi %10,78 ve ağız ile sinüs arasında fistül %4,58 olasılıkla bildirilmiştir (PubMed 37198345). Anatomi rehberli yaklaşımda aynı oranlar sinüzit için %4,39, yumuşak doku enfeksiyonu için %4,35, parestezi için %0,55 ve fistül için %1,71 olarak raporlanmıştır (PubMed 37198345). Derleme en sık komplikasyonların sinüzit ve implant çevresindeki yumuşak doku enfeksiyonu olduğunu belirtir.

Anında yükleme, yani cerrahi günü sabit geçici protez takılması, anatomi rehberli yaklaşımda %89,6, orijinal teknikte %22,3 oranında uygulanmıştır (PubMed 37198345). Çalışmalar arasındaki farklılık nedeniyle iki teknik istatistiksel olarak ancak sınırlı biçimde karşılaştırılabilmiştir. Zigomatik implantın uygun olup olmadığını üç boyutlu tomografide ölçülen kemik yüksekliği ve sinüslerin durumu belirler.

Protez Malzemeleri ve Tedaviye Uygun Hastalar

İmplantların üzerine takılan kalıcı protez farklı malzemelerden yapılabilir. Zirkonyum dayanıklı ve estetiktir; kalıcı protezde sık kullanılır. Akrilik daha hafiftir ve onarımı kolaydır, ancak zamanla aşınabilir ve renk değiştirebilir; geçici protezde ve bazı kalıcı protezlerde tercih edilir. Porselen ya da kompozit kaplamalar estetik açıdan güçlü seçeneklerdir. Malzeme seçimini karşı çenenin durumu, diş sıkma alışkanlığı, estetik beklenti ve protezin temizlik için sökülme sıklığı birlikte belirler.

Tüm çene implantı için adaylar, bütün dişlerini kaybetmiş bireyler ile kalan dişleri çekilecek durumda olan hastalardır. Tedavinin sağlıklı ilerlemesi için genel sağlık durumunun cerrahiye uygun olması gerekir. Kontrolsüz diyabet, aktif dişeti hastalığı ve yoğun sigara kullanımı implantın kemikle kaynaşmasını zorlaştırır. Bu durumların çoğu kalıcı bir engel oluşturmaz. Dişeti tedavisiyle ağız ortamı düzeltilebilir, şeker kontrol altına alınabilir, sigara bırakılabilir ya da azaltılabilir ve tedavi bu adımlardan sonra planlanır.

Kemik yetersizliği de tek başına tedaviyi dışlamaz. Kemik grefti, sinüs kaldırma, açılı implant yerleşimi ve zigomatik implant, azalmış kemikte tedaviyi mümkün kılan seçeneklerdir. Önemli olan, hangi yolun seçileceğinin tomografi ölçümlerine dayanması ve hastanın süreyi, cerrahi yükü ve bakım gereksinimini baştan bilmesidir.

Tedaviye karar verirken hastanın beklentisi de değerlendirilir. Sabit protez, hareketli protezden farklı bir bakım düzeni gerektirir ve düzenli kontrol ister. Bu sorumluluğu üstlenebilecek hastada sonuç daha öngörülebilir olur.

Tedavinin Aşamaları ve Anında Yükleme

Tedavi muayene ve planlamayla başlar. Panoramik röntgen, üç boyutlu tomografi ve ağız içi taramalarla kemiğin yüksekliği, genişliği, sinüslerin ve sinir kanalının konumu ölçülür. Bu ölçümlere göre implant sayısı, konumu ve açısı belirlenir; hastaya tedavi planı ve zaman çizelgesi yazılı olarak sunulur.

Cerrahi aşama genellikle tek seansta tamamlanır. İmplantlar lokal anestezi altında ya da gerekiyorsa sedasyonla yerleştirilir. Çekilmesi gereken dişler varsa aynı seansta çekilir, kemik grefti gerekiyorsa o da aynı seansta yapılabilir.

İmplantlar yeterli birincil stabiliteyle yerleştirildiğinde cerrahi seansta sabit geçici protez takılabilir; buna anında yükleme denir. Anında yüklemenin uygun olup olmadığına cerrah, implantın yerleştirme torkuna ve kemiğin kalitesine bakarak karar verir. Uygun değilse implantların önce kaynaşması beklenir ve bu sürede hasta hareketli bir geçici protez kullanabilir. Geçici protez, kaynaşma sürecini korumak için yumuşak diyet gerektirir.

Kalıcı protez, implantlar kemikle tamamen kaynaştıktan sonra yapılır. Bu süre çoğu hastada 3 ila 6 aydır; kemik grefti ya da sinüs kaldırma gerektiyse uzar. Kaynaşma tamamlandığında ölçü ya da dijital tarama alınır, protezin iskeleti denenir, dişlerin rengi ve boyu hastayla birlikte seçilir ve kalıcı protez implantlara vidalanır.

Kalıcı protez takıldıktan sonra kapanış kontrol edilir. Çiğneme kuvvetinin bütün implantlara dengeli dağılması, protezin ve implantların uzun süre sorunsuz kalması için gereklidir; küçük ayarlamalar bu aşamada yapılır.

İyileşme Süreci ve Uzun Dönem Bakım

İlk 24 ila 48 saatte hafif ağrı ve şişlik beklenen bir tablodur. Buz uygulaması ve hekimin önerdiği ilaçlarla kontrol altına alınır. Cerrahi işlem anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında ağrı hissedilmez; sonrasındaki rahatsızlık çoğu hastada birkaç günde azalır.

İlk hafta dikişler alınır ve beslenme yumuşak gıdalardan oluşur. 2 ila 6. haftalar arasında dişeti iyileşmesi sürer. Bu dönemde geçici protezin altı ve implant çevresi dikkatle temizlenir, çünkü iyileşen dokuda plak birikimi enfeksiyon riskini artırır. Kemikle kaynaşma 3 ila 6 ay içinde tamamlanır ve kalıcı protez bu sürenin sonunda takılır.

Uzun dönem başarıyı en çok implant çevresindeki dokuların sağlığı belirler. All-on-4 derlemesi implant çevresi iltihabı gibi biyolojik komplikasyonların izlemde az sayıda hastada bildirildiğini, ancak implant çevresi hastalıkların sık görülmesi nedeniyle başarı ve sağkalım ölçütlerinin daha iyi tanımlanması gerektiğini yazar (PubMed 28298995). Bu nedenle bakım tedavinin bir parçasıdır.

Günlük bakımda protezin dişetine bakan yüzü ara yüz fırçası, süper ip ya da ağız duşuyla temizlenir. Düzenli kontrollerde hekim protezi gerekirse söker, implantların çevresini temizler, vidaları ve kapanışı kontrol eder ve röntgenle kemik seviyesini izler. Diş sıkma alışkanlığı olan hastalarda gece plağı protezi korur.

Muayenede kararı dört soru belirler. Çene kemiğinin hacmi kaç implanta ve hangi düzene izin veriyor, üst çenede zigomatik implant ya da greft gerekiyor mu, genel sağlık kaynaşmayı etkileyecek bir durum içeriyor mu ve hasta düzenli bakım düzenini sürdürebilecek mi. Bu cevaplar netleştiğinde tedavinin süresi ve aşamaları kişiye özel olarak planlanır.