İmplant Markası Neden Önemli?

Bir implant tedavi planını okuduğunuzda satırlardan birinde implant sisteminin markası yazar. Çoğu zaman bu ad misafire pek bir şey ifade etmez. Bir başkasıyla değiştirilebilir görünür, planın içinde ufak bir ayrıntı gibi durur.

Oysa implant sistemi kararı, on yıl sonra ortaya çıkan farkın değişkenlerinden biridir ve tedavi planında en az anlaşılan satır genelde budur.

İmplant sisteminin künyesi ve uzun dönem ölçütleri

Titanyum yüzeyin mikroskobik mimarisi, kemik hücrelerinin implantı kabul etme hızını ve uzun vadeli stabiliteyi etkiler. Straumann, Nobel Biocare ve Astra Tech yüzeyleri için yayımlanmış uzun dönem klinik veri hacmi, bu sistemlerin künyesinde okunabilir bir başlıktır. Burada okunan şey, o yüzey için yayımlanmış takip süresi ve bu takibin kaç implantı kapsadığıdır.

Bir implant sisteminin künyesinde okunan başlıklar

Sistemler arasındaki fark tedavi planında görünmez; yıllar içinde ortaya çıkar. Aşağıdaki tablo, sistem hangisi olursa olsun sorulabilecek ölçütleri özetliyor.

Karar verirken bakılacak üç başlık

• Sistemin klinik yayın geçmişi ve takip süresi
• Abutment ve yedek parçalara uzun vadeli erişim
• Seri numaralı bir sertifika verilip verilmediği

Bu üç başlığın ortak noktası, hepsinin belgeyle cevaplanabilmesidir. Bir sistemin yüzeyi ve bağlantısı ne kadar iyi tanıtılırsa tanıtılsın, arkasında yayımlanmış bir kohort ve yıllar sonra da bulunabilen bir parça kataloğu yoksa uzun dönem hakkında söylenen her şey tahmin olarak kalır.

Yüzey ve bağlantı farkının klinik çalışmalardaki karşılığı

Sistemler arasında teknik fark vardır, ama bu farkın hangi sonuçta görüldüğünü ayırmak gerekir. Farklı implant tiplerini karşılaştıran randomize çalışmaları derleyen Cochrane incelemesi 27 çalışmada 1512 katılımcıyı, 3230 implantı ve 38 farklı implant tipini değerlendirmiş, katılımcı bazında implant tipleri arasında implant kaybı açısından anlamlı fark bulmamıştır (PubMed 25048469). Aynı incelemede görece düz, tornalanmış yüzeyli implantlarda yüklemeden üç yıl sonra peri-implantitis riski pürüzlü yüzeylilere göre yüzde 20 daha düşük bulunmuş, düz yüzeylerin ise erken kayba daha yatkın olduğu yönünde bir eğilim görülmüştür (PubMed 25048469). Yazarlar bu çalışmaların çoğunun yüksek yanlılık riski taşıdığını, katılımcı sayısının az ve takibin kısa olduğunu da not eder.

Bağlantı geometrisinde tablo benzerdir. Randomize çalışmaları birleştiren bir ağ meta-analizinde, protetik yüklemeden 12 ay sonra konik bağlantılarda dış altıgen bağlantılara göre daha az kenar kemik kaybı ve daha az protetik komplikasyon görülmüş, implant sağkalımı ve biyolojik komplikasyonlarda ise bağlantı tipleri arasında fark bulunmamıştır (PubMed 34776267).

Bu bulgular marka sorusunu bir üstünlük yarışından çıkarıp belgelenebilirlik sorusuna çevirir. Kanıtlar belirli bir implant tipinin uzun vadede diğerlerinden üstün olduğunu göstermiyor; yüzey ve bağlantı tercihleri ise kemik seviyesi ve protetik sorunlar gibi ara sonuçlarda iz bırakabiliyor. Hekimin sorduğu soru bu yüzden seçilen sistemin bu başlıklarda yayımlanmış verisi olup olmadığı ve bileşenlerinin yıllar sonra da temin edilip edilemeyeceğidir. Seçim kemik hacmine, protetik plana ve cerrahi zamanlamaya göre yapılır.

İmplant sertifikasının uzun dönem işlevi

İmplant sertifikası, her misafire seri numarasıyla teslim ettiğimiz belgedir ve künyedeki bilgileri kalıcı hale getirir. Belgede üretici, sistem adı, çap ve uzunluk, lot ya da seri numarası, uygulama tarihi ve bölge yazar. Üst yapı implanta doğrudan oturmaz, sistemin kendi protetik platformuna uyan bir dayanak üzerinden bağlanır ve her üreticinin bağlantı geometrisi farklıdır. On yıl sonra dünyanın herhangi bir yerinde bir diş hekimi, bu belgeyle implantınızın markasını ve modelini görerek uyumlu parçayı seçebilir.

Bu ihtiyaç yıllar sonra da doğabilir, çünkü implant ağızda uzun süre kalır. Güncel implant sistemleriyle yapılmış 18 prospektif çalışmayı birleştiren meta-analizde implant düzeyinde 10 yıllık sağkalım %96,4 bulunmuştur (PubMed 30904559). İmplant ağızda kaldıkça peri-implant hastalıkları da görülebilir. Güncel epidemiyolojiyi derleyen sistematik incelemede ağırlıklı ortalama yaygınlık peri-implant mukozitte %43, peri-implantitiste %22 olarak hesaplanmış, peri-implantitis yaygınlığı implantın işlevde kaldığı süreyle birlikte artmıştır (PubMed 25495683).

Belgesi olmayan bir implantı yalnız röntgenden tanımak zordur. 10 üreticiye ait 25 implant sistemini içeren çok merkezli bir veri setinde, çalışmaya katılan diş hekimliği profesyonellerinin röntgenden sistemi doğru sınıflandırma oranı ortalama %23,5 olmuştur; bu oran implantoloji alanında uzmanlaşmış hekimlerde %43,3, uzmanlaşmamış hekimlerde %16,8 bulunmuştur (PubMed 37085970).

On yıl sonra dünyanın herhangi bir yerinde bir hekim, implantınızın markasını görüp tedaviye sorunsuz devam edebilmeli.

Sistem kararının sonucu yıllar içinde, çoğu zaman onuncu yılda okunur. Bu yüzden tedavi planındaki o satırı muayenede birlikte açıyoruz; hangi sistemin, hangi yüzeyin ve hangi bağlantının seçildiğini, bu seçimin hangi yayımlanmış veriye dayandığını konuşuyoruz.