Melike Yavuz

Bu, hastalarımdan en sık duyduğum soru ve çoğunun kliniğe gelmeyi geciktirmesinin asıl sebebi. Cevabım şu: kanal tedavisiyle ilişkilendirilen ağrının büyük kısmı tedavinin kendisinden değil, tedaviye gelmeden önce yaşanan iltihaplı süreçten kaynaklanıyor. Yani hastayı kliniğe getiren ağrı, tedavinin sebep olduğu değil, tedavinin ortadan kaldırdığı ağrıdır.

Tedavi sırasında bölgeyi uyuşturarak çalışıyoruz; işlem boyunca hastanın konforunu düzenli olarak kontrol ediyorum ve rahatsızlık hissettiği anda ara veriyoruz. Tedavi sonrasında birkaç gün sürebilen hassasiyet olabilir; bu, dokuların iyileşme sürecinin beklenen bir parçasıdır ve hastamı buna önceden hazırlarım.

Asıl üzücü olan, bu korku yüzünden aylarca ertelenen tedavilerdir. Erken gelen hastada hem işlem daha kısa sürer hem de dişi koruma şansımız daha yüksektir. Bu yüzden hastalarıma hep aynı şeyi söylüyorum: ağrıdan korktuğunuz için beklemek, korktuğunuz şeyi büyütmekten başka bir işe yaramıyor.

Bu cümleyi kliniğe gelen hastalardan sık duyuyorum ve iki yanlışı birden taşıyor. Kanal tedavisinde dişin içindeki iltihaplı ya da hasar görmüş dokuyu temizliyoruz; diş, kendisini çevreleyen dokular üzerinden beslenmeye ve çenedeki görevini yapmaya devam ediyor. Çiğneme fonksiyonu, komşu dişlere destek olma ve çene kemiğini uyarma görevlerinin hiçbiri kaybolmuyor.

İkinci yanlış, bu dişlerin kaderinin çekim olduğu inancı. Doğru yapılmış bir kanal tedavisi ve üzerine doğru planlanmış bir restorasyon ile bu dişler uzun yıllar sorunsuz kullanılabiliyor. Tedavi sonrası restorasyonun seçimi benim akademik olarak da çalıştığım bir konu; dişin üstünün nasıl kapatıldığı, kanalın içinde yapılan iş kadar önemli. Kanal tedavili dişi kaybettiren şey çoğu zaman tedavinin kendisi değil, sonrasında ihmal edilen restorasyon ve kontrollerdir.

Kliniğe gelmeden önce defalarca randevu alıp iptal ettiğini sonradan öğrendiğim bir hastam vardı. Çocukluğunda yaşadığı kötü bir deneyim yüzünden diş hekimi koltuğuna oturmak onun için başlı başına bir eşikti. İlk seansta tedaviye hiç başlamadık; ne yapacağımızı, hangi aşamada ne hissedebileceğini ve rahatsız olduğu anda eliyle işaret ederse duracağımı anlattım.

İkinci seansın ortasında bir sessizlik oldu ve fark ettim ki hastam koltukta uyuyakalmış. Tedavi bittiğinde inanamadı; yıllardır korkudan ertelediği işlemin ortasında uyuyabildiğine en çok kendisi şaşırmıştı.

O gün değişen şey dişi değildi; diş hekimiyle kurduğu ilişkiydi. Korkunun kaynağı çoğu zaman işlemin kendisi değil, kontrolün tamamen başkasında olduğu hissi. O kontrolü hastaya geri verdiğinizde, en gergin hastanın bile omuzlarının indiğini görüyorsunuz.